Karbonhidratların Yapılarına Göre Sınıflandırılması

Karbonhidratların Yapılarına Göre Sınıflandırılması

1. Monosakkaritler
2. Disakkaritler
3. Oligosakkaritler
4. Polisakkaritler

Monosakkaritler(Basit şekerler)

Kaynak

Daha basit karbonhidratlara hidrolize edilemeyen temel karbonhidratlardır. Monosakkaritler çoğu tatlı olduğundan basit şeker olarak da bilinirler. Monosakkaritler adlandırıl iken C sayısı esas alınır. Doğada en fazla bulunan monosakkaritler 6 C’lu heksozlardır;

Glikoz

Galaktoz

Fruktoz

Glikoz

Kaynak

Dekstroz ve üzüm şekeri adı da verilir. İnsan organizmasında Glikoz kanda serbest olarak bulunmakta olup kan şekeri olarakta adlandırılır. Organizmamızın en önemli enerji kaynağıdır. Kompleks CHO’ların hidrolizi ile glikoz oluşur.

Fruktoz

Kaynak

Fruktoz meyvelerde ve balda serbest olarak bulunur, bu nedenle meyve şekeri veya lelüloz adı verilir. Bazı disakkaritlerin yapısında bulunur. Balda %50 oranında bulunmaktadır.

Galaktoz

Kaynak

Glikoz ile beraber süt şekeri(laktoz) denilen disakkaritin içerisinde bulunur. Galaktoz laktozun hidrolizi ile elde edilir. Hayvansal kaynaklıdır.

Monosakkaritlerin Genel Özellikleri

Monosakkaritler tatlıdır. Aynı özellik disakkaritlerde de mevcuttur. Suda çözünürler. Aktif aldehit gruplarındandır. Kuvvetli asit çözeltisinde ısıtıldıkları zaman özelliklerini kaybederler.

Disakkaritler

Kaynak

İki monosakkaritin bir molekül su kaybederek birleşmesinden oluşan şekerlerdir. Bu bağa “glikozit bağı” denir. En çok bilinen disakkaritler;

• Sukroz-sakkaroz: Günlük yaşamda en çok kullandığımız ve sadece şeker diye isimlendirdiğimiz (çay şekeri) karbonhidrattır.
• Laktoz: Süt şekeridir. İnsan ve memeli hayvanların sütünde bulunmaktadır.
• Maltoz: 2 molekül glikozun birleşmesiyle oluşan bir disakkarittir.

• Beyaz renklidirler.
• Suda kolayca erirler.
• Tatlıdırlar.

İkiden fazla monosakkaritin glikozit bağıyla birleşmesinden oluşurlar. Oligosakkaridler 3 temel gruba ayrılır;

• Galakto oligosakkaritler
• Frukto oligosakkaritler
• Malto oligosakkaritler

Monosakkaritlerin glikosit bağı ile birleşerek oluşturdukları polimerlerdir. Glikojen, nişasta, destrinler, bazı sindirilmeyen itki polisakkaridleri bunların örnekleridir.

Bileşik Karbonhidratlar

Vücut tarafından yapılırlar. Dışarıdan yiyeceklerle alınmalarına gerek yoktur.